کتاب نون و القلم5869

در زمان حکومت پادشاهی، مردم به جان آمده، چون ندای حقیقت طلبی عده ای با نام «قلندر» را می شنوند به طرفداری از آنان می پردازند؛ غافل از این که پایان این ره به ترکستان است. شاه و خدم و حشمش شبانه به بیرون شهر می گریزند و از صبح روز بعد قلندران حکومت را برعهده گرفته و چند روز اول اوضاع شهر آشوب زده و نا به سامان است. پس از آن رهبران قلندران قوانین جدید وضع کرده و به شیوه خویش به حکومت می پردازند؛ آنان شروع به ساخت توپ و اسلحه کرده و پس از ساختن هر توپ، آن را در شهر چرخانده و به مردم می نمایانند تا بدین وسیله ساکنان شهر به قدرت آنان پی ببرند. اما پس از انفجار زرادخانه قدرت قلندران رو به افول گذاشته و افراد نفوذی شاه از فرصت استفاده می کنند و به شایعه پراکنی پرداخته و زمینه را برای بازگشت شاه آماده می کنند. او بازمی گردد و قتل و خشونت را چندین برابر بیش تر از گذشته در پیش گرفته و بسیاری از خائنین به خویش و وفادارن به قلندران را کشته یا تبعید می کند. این اثر جلال آل احمد، همچون دیگر آثارش، در سال های پیشین بارها توسط ناشران مختلف چاپ شده است.