کتاب آیشمن در اورشلیم – گزارشی در باب ابتذال شر197407

معرفی کتاب آیشمن در اورشلیمکتاب آیشمن در اورشلیم نوشته هانا آرنت با ترجمه زهرا شمس بعد از چندین دهه به زبان فارسی ترجمه شده است. آیشمن در اورشلیم: گزارشی از ابتذال شر کتابی است از هانا آرنت نظریه پرداز سیاسی در سال 1۹۶3. در این کتاب آرنت، روایت یهودی ای را بازگو می کند که در دوره به قدرت رسیدن آدولف هیتلر از آلمان گریخت، کتاب آیشمن در اورشلیم گزارشی از محاکمه آدولف آیشمن است. درباره کتاب آیشمن در اورشلیمنظریه آرنت در کتاب آیشمن در اورشلیم این است که شرهای بزرگ در طول تاریخ بشر به طور عام، و به طور خاص جنایت عظیم هولوکاست، نه توسط متعصبان کور اتفاق افتاده است نه عامل آن بیماران با مشکلات روانی بوده اند بلکه به وسیله مردم عادی که استدلال های دولت مردان و حکومت هایشان را پذیرفته اند به اجرا درآورده اند رخ داده است و به همین دلیل، از نظر این مردم اعمالشان رفتاری طبیعی بوده است. ازین رو این کتاب به بررسی کامل این موضوعات می پردازد. آدولف آیشمن یکی از فرماندهان اس اس آلمان نازی بود که به دلیل جنایات بی شمار در اردوگاه های کار اجباری و کوره های آدم سوزی و اتاق های گاز در جنگ دوم جهانی «قصاب اروپا» لقب گرفت. او پس از جنگ به آرژانتین گریخت و سال ها در فرار بود. در نهایت در سال 1۹۶1 در اورشلیم در دادگاهی محاکمه شد. دادگاهی که هانا آرنت هم به آنجا رفت تا این محاکمه را مستندسازی کند. هانا آرنت در این دادگاه متوجه شد که آیشمن در ذات خود کارهایش را کاملا اخلاقی می دانسته و فکر می کرده به هم وطنانش در حال خدمت رسانی است. همین موضوع باعث شد که آرنت در تحلیل های خود در این کتاب مساله «شر» را مطرح کند و بار دیگر به ما گوشزد کند که مفهوم اخلاق چیست. خواندن کتاب آیشمن در اورشلیم را به چه کسانی پیشنهاد می کنیمترجمه فارسی کتاب آیشمن در اورشلیم پس از گذشت حدود ۶0 سال در داخل کشور و به صورت قانونی منتشر شده است. نشر برج اعلام کرده که این کتاب را با رعایت قانون کپی رایت منتشر کرده و حق کپی رایت آن را به بنیاد هانا آرنت پرداخت کرده است. بسیاری از فارسی زبانان سال ها منتظر و مشتاق مطالعه این کتاب مهم و جنجالی هانا آرنت بودند. خواندن این کتاب را به همه کسانی که مشتاق مطالعه این کتاب بودند، توصیه می کنیم. همچنین اگر به علوم سیاسی، تاریخ و به خصوص روایت های مرتبط با ماجرای هولوکاست علاقه دارید، خواندن این کتاب را از دست ندهید. اگر جز هیچ کدام از دسته هایی که گفتیم نیستید، اما موضوع اخلاق و سرشت شر جزو دغدغه های ذهنی شماست، کتاب آیشمن در اورشلیم می تواند برای شما هم حرف هایی برای گفتن داشته باشد. بخشی از کتاب آیشمن در اورشلیمیعنی آقای هاوزنر واقعاً باور داشت که اگر دادگاه نورنبرگ آیشمن را در جایگاه متهم نشانده بود، توجه بیشتری به سرنوشت یهودیان نشان می داد؟ ابداً. او هم مانند تقریباً هرکسِ دیگری در اسرائیل، باور داشت که فقط یک دادگاه یهودی می تواند عدالت را در حق یهودیان جاری کند و این وظیفهٔ یهودیان است که به قضاوت دشمنانشان بنشینند. به همین دلیل، حتی یک اشارهٔ کوچک به تشکیل دادگاه بین المللی برای محاکمهٔ آیشمن، نه بابتِ جنایت «علیه مردم یهود»، بلکه بابتِ جنایت علیه بشریت که بر پیکرهٔ مردم یهود ارتکاب یافته است، در اسرائیل با مخالفت تقریباً همگانی روبه رو می شد. آن لافِ عجیبِ «ما قائل به هیچ نوع تفکیکِ قومیتی نیستیم» هم از همین جا می آید، که البته در اسرائیل چندان عجیب به نظر نمی رسید، اینجا قواعد شرع خاخامی بر احوال شخصیه {و نسب} شهروندان یهودی حاکم است و در نتیجه هیچ یهودی ای نمی تواند با یک غیریهودی ازدواج کند؛ ازدواجی که خارج از اسرائیل منعقد شده به رسمیت شناخته می شود، اما فرزندان حاصل از ازدواج های مختلط، قانوناً حرام زاده اند (فرزندانِ والدین یهودی که خارج از ازدواج متولد شوند مشروع هستند)، و اگر کسی مادر غیریهودی داشته باشد، نه می توان با او ازدواج کرد و نه اجازهٔ دفن او را می دهند. توهین آمیزبودنِ این وضع، از 1۹53 به بعد محسوس تر شده است، چون از آن سال، بخش عمدهٔ صلاحیت قضائی در مسائل قانون خانواده را به دادگاه های سکولار محول کردند. زنان حالا می توانند مِلک به ارث ببرند و در کل از وضعی برابر با مردان برخوردارند. ازاین رو بعید است که احترام به عقاید یا قدرتِ اقلیت مذهبی متعصب باعث شده باشد که دولت اسرائیل، در مسائل ازدواج و طلاق صلاحیت قضائی سکولار را جایگزین شرع خاخامی نکند. شهروندان اسرائیل، اعم از مذهبی و غیرمذهبی، ظاهراً در مورد مطلوبیتِ قانونی که ازدواج مختلط را ممنوع می کند اتفاق نظر دارند، و / همان طور که مقامات اسرائیل در خارج از دادگاه هم اذعان می کردند / عمدتاً به همین علت است که قانون اساسی مکتوب را (که لاجرم باید این قانون {احوال شخصیه} را به شکلی شرم آور بشکافد و بیان کند) نامطلوب می دانند. (فیلیپ گیلون30 اخیراً در نشریهٔ جبههٔ یهود31 نوشت: «استدلالی که علیه ازدواج مدنی وجود دارد این است که در میان خاندان اسرائیل رخنه می افکند و یهودیان این کشور را از یهودیان دیاسپورا جدا می اندازد»). حالْ علتش هرچه که بود، بی شک ساده لوحی دادستان در محکوم کردن قانون ننگینِ نورنبرگ (مصوب 1۹35)، همان قانون نازی که ازدواج مختلط و رابطهٔ جنسی میان یهودیان و آلمانی ها را ممنوع می کرد، شگفت انگیز بود. خبرنگارانِ آگاه تر، کاملاً به این وضع کنایه آمیز واقف بودند اما در گزارش های خود به آن اشاره نمی کردند. گمان می کردند حالا وقتش نیست به یهودیان بگوییم قوانین و نهادهای کشور خودشان چه اشکالاتی دارد.