کتاب روح اسپینوزا (شفای جان)213226

توضیحات کتاب روح اسپینوزا اثر نیل گراسمن است به ترجمه مصطفی ملکیان و چاپ انتشارات دوستان.اسپینوزا فیلسوف مشهور هلندی و از بزرگ ترین جبرگرایان و خردگرایان قرن هفدهم میلادی بود که زمینه نقد مذهبی را فراهم کرد و در شکل دهی عصر روشنگری در قرن هجدم تاثیر داشت.فلسفه ی اسپینوزا از معدود فلسفه هایی است که می توان نوعی روان درمانگری را از آن استنتاج و استخراج کرد؛ درست همانند کاری که نویسنده کتاب پیش رو به آن دست زده و روان درمانگری ای برگرفته از آن را عرضه کرده است. در حقیقت نویسنده ی این اثر اعتقاد دارد آن چه از فلسفه ی یاد شده حاصل می شود در نهایت سبب رهایی بشر از احساسات و باورهای منفی می گردد و احساسات و قابلیت های مثبت را فرامی خواند.روح اسپینوزا به معرفی اسپینوزا می پردازد، اندیشه و باورهایش را آشکار می کند و فلسفه ی او را با بهره از روان درمانگری توضیح می دهد.برای این که درباره ی این موضوعات با روشنی بیشتر بحث کنیم، حالا، قدری از مجموعه ی اصطلاحات اسپینوزا را که به تجربه ی حسی متعلق است بسط میدهم. این کار را با قدری اکراه میکنم، زیرا، به گمان من، از منظری عام، مجموعه ی اصطلاحات خاص، به جای این که روشن کند، پیچیده میکند و، امروزه، در میان اندیشه ورزان، به نحوی بسیار گسترده، مورد استفاده واقع میشود تا کتمان جهل کند، نه تقریر معرفت. با این همه، بر رغم سوءاستفاده ی پردامنه/شایع، مجموعه ی اصطلاحات خاص میتواند مددی بسیار مفید باشد، هم در تقریر معرفت و هم در توسعه ی آن، چنان که ریاضیات و فیزیک [نیز] نشان میدهند. قدری از مجموعه ی اصطلاحات اسپینوزا را، پیشتر، عرضه کرده ایم: اصطلاح “حالت” یا “وجه” برای اشاره به هر “جزء” هر صفت خدا به کار میرود. اصطلاحهای “جسم” یا “شیء” یا “چیز” برای اشاره به هر وجه خدا، که در ذیل صفت «امتداد» تصور شود، یعنی برای اشاره به هر چیز جسمانی، به کار میروند. اصطلاح “فکرت” روش اشاره ی عامّ اسپینوزا است به هر وجه خدا که در ذیل صفت «فکر» تصور شود؛ یعنی، اصطلاح “فکرت” به هرچیز ذهنی اشاره دارد، درست چنان که اصطلاحهای “جسم” و “چیز” به هر چیز جسمانی اشاره دارند. شیء جسمانی بخصوص ای که بدن انسان است، در درون خود، بسیاری از اجسام دیگر (یاخته ها، اعضاء، ملکولها) را جای میدهد و خوداش در درون جسمی بزرگتر (بوم سامانه ای که بدن انسان در درون آن هستی دارد) جای میگیرد. به همین سان، فکرت ذهنی بخصوص ای که ذهن انسان است، در درون خود، بسیاری از فکرتهای دیگر (افکار، احساسات، عواطف، ادراکات حسی) را جای میدهد و خوداش در درون فکرتی “بزرگتر”/ بوم سامانه ای ذهنی که ذهن انسان در درون آن هستی دارد/ جای میگیرد.